W roku 313 cesarz Konstantyn wydał edykt mediolański, który pozwolił chrześcijaństwu na publiczną działalność. W tym czasie matka cesarza św. Helena, natchniona snem udała się do Jerozolimy na pielgrzymkę w celu odszukania krzyża, na którym umarł Jezus Chrystus. Według źródeł krzyż odnaleziono 13 lub 14 września 326 roku na wzgórzu Golgota. Cesarz polecił wybudować w tym miejscu dwie bazyliki – Zmartwychwstania Pana Jezusa i Męczenników. Świątynie były konsekrowane 13 września 335 roku a następnego dnia wystawiono w nich duży fragment Krzyża na widok publiczny. Na pamiątkę tego wydarzenia Kościół od wieków obchodzi święto Podwyższenia Krzyża Świętego - 14 września. Na początku święto Podwyższenia Krzyża było wprowadzone tylko dla świątyń, które miały relikwie Krzyża, później zostało rozszerzone na cały Kościół.
Odnaleziony Krzyż został podzielony na drobne relikwie i rozesłano po wszystkich okolicznych kościołach. Największa relikwia Krzyża Świętego znajduje się dzisiaj w kościele św. Guduli w Brukseli. W Polsce relikwie Krzyża znajdują się między innymi w kościele św. Krzyża na Łysej Górze pod Kielcami, dając zarazem nazwę regionu oraz łańcuchowi górskiemu – Góry Świętokrzyskie.
Źródło:
https://dladuszy.piotrskarga.pl/podwyzszenie-krzyza-swietego,15313,ld.html
https://modlitwawdrodze.pl/patron-dnia/patroni-wrzesnia/14-podwyzszenie-krzyza-swietego